TİP Milletvekili Ahmet Şık’tan kur spekülasyonu ile zenginleşen kamu görevlisi hakkında soru önergesi

TİP Milletvekili Ahmet Şık, Ziraat Bankası'nda bölge yöneticiliği yapan Mustafa Şahin'in, kurumda çalıştığı süre boyunca kur spekülasyonu yoluyla aşırı zenginleşmesine rağmen hakkında herhangi bir işlem yapılmadığı iddiasını Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay'a sordu. Milyonlarca liralık görev zararının oluşmasına rağmen yöneticiler hakkında hukuki bir işlem yapılmazken, işlemlerde görev yapan bir memurun görevine son verildiği öğrenildi.



15-07-2021 13:24

İleri Haber

Türkiye'de yurttaşlar '128 milyar dolar'ın buharlaştırılmasını konuşmaya devam ederken, Türkiye İşçi Partisi (TİP) İstanbul Milletvekili Ahmet Şık, Ziraat Bankası İstanbul 1. Bölge Yöneticisi olarak görev yapmakta olan Mustafa Şahin'in emekli olduğu 2018 yılına kadar kur spekülasyonu yolu ile 4 bin adet döviz alım-satım işlemi gerçekleştirdiği iddialarını Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay'a sordu.

Şık, Mustafa Şahin'in kur spekülasyonu yoluyla aşırı zenginleştiğini ve kamu zararına neden olduğunu belirtirken, Şahin hakkında Ziraat Bankası'nda çalıştığı süre boyunca herhangi bir soruşturma başlatılıp başlatılmadığını sordu.

BİR YANDA GÖREV ZARARI, BİR YANDA SERVET

Şık’ın gündeme getirdiği iddiaya göre, İstanbul 1. Bölge Yöneticisi olarak görev yapan Şahin, emekli edildiği 2017 sonuna kadar bankadan güncel döviz kurunun altında milyonlarca TLlik döviz alıp satarak servet sahibi oldu. Soru önergesinde, banka iştiraklerinde de görev yapan Şahin, büyük bir görev zararına neden olduğu iddia edildi.

YÖNETİCİLERİN DEĞİL MEMURUN İŞİNE SON VERİLMİŞ

Soru önergesinde banka bünyesinde yürütülen soruşturmada elde edilen bulgular sonucunda, işlemlere aracılık yapılan bir memurun işine son verilip verilmediği konusuna da yanıt aranırken, Şahin hakkında ise adli makamlara müracaat edilmediği ve uzlaşı yapılarak bu kişinin emekli edildiği belirtildi. İleri Haber, kurum içi soruşturmanın soruşturma sonucunda yöneticilerle ilgili adım atılmazken, işlemlerde görevli memurun işine son verildiğini öğrendi.

Şık’ın önergesinde, o dönem işlemleri soruşturan teftiş kurulunun başkanı olan Mehmet Şükrü Taşçı’nın halen Ziraat Bankası Kredi Tahsis ve Yönetimi Genel Müdür Yardımcısı olan Mehmet Şükrü Taşçı olabileceği iddiasına da yer verilirken, bu kişinin terfisinde söz konusu usulsüzlükler karşısındaki tavrının etkili olabileceği vurgulandı.

UZLAŞMADAN PAY ALINDI MI?

Şahin'in 22 Aralık 2017 tarihinde ve sonrasında bankanın hazine operasyonları hesabına toplamda 2 milyon 500 bin TL göndererek sağlanan uzlaşma emekli edilmesini gündeme getiren Ahmet Şık, Oktay'a "Bu para transferinin gerçekleşmesi için kimler aracı olmuş, böyle bir 'uzlaşmaya' kimler taraf olmuş ve kimler soruşturmanın adli makamlara ulaşmasına, soruşturmanın derinleşmesine engel olmuş ve bu uzlaşmadan pay almıştır?" sorusunu yöneltti.

‘YÖNETİCİLERİN BİLGİSİ OLMADAN MÜMKÜN DEĞİL…’

Ahmet Şık’ın soru önergesi hakkında, bankaların döviz işlemleriyle ilgili bilgi sahibi bir kaynakla konuştuk.

Kaynağın aktardıklarına göre, 200 bin doların üzerindeki işlemler söz konusu olduğunda alış-satış onayı, nakit pozisyonunu takip eden hazine birimi tarafından veriliyor. Kuru belirlerken elindeki döviz pozisyonuna bakan birim, eğer elindeki rezerv güçlü ise rekabetçi kur (düşük seviye) üzerinden satışa onay verebiliyor. Büyük hacimli işlemlerde Ziraat Bankası’nın hazineden sorumlu genel müdür yardımcısının da bilgi sahibi olması gerektiğini belirten kaynak, bahsi geçen yoğunluk ve hacimdeki işlemlerin genel merkez yöneticilerinden habersiz yapılamayacağını da sözlerine ekledi.

Buna göre, bankada bölge yöneticisi olan şahıs, düşük kurdan yüksek yoğunlukta döviz alımı için bankanın ilgili birimlerine başvurmuş, ilgili birimler de piyasadaki değerin altında bir pozisyondan satış için onay vermiş olabilir.

Satış işlemleri yapıldığı dönemde kambiyo muamele vergisinin de olmadığını hatırlatan kaynak, bu sayede kazancın çok daha yüksek olduğunu belirtti.

Yine bahse konu işlemlerin olduğu dönemde, Halk Bankası hakkındaki iddialar nedeniyle döviz alım satımında Ziraat Bankası’na yönelim olduğu, bu nedenle Ziraat Bankası’nın görece düşük kurdan satış işlemi yapabildiği bildirildi.

Kaynağımız, 2011 yılında Mustafa Şahin adlı birinin Genel Müdür Yardımcılığı görevinde de bulunduğunu aktardı.

BBDK VE ADLİ MAKAMLAR DEVREYE GİRMELİYDİ

Ekonomi alanında uzman bir başka kaynağımız ise söz konusu işlemlerin, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’ndan (TCMB) 128 milyar dolar buharlaştırılmasının küçük bir örneği olduğunu söyledi. Bilindiği gibi, çıkarılan bir kararname TCMBnin döviz satışı Hazine aracılığıyla ve kamu bankaları üzerinden yapılmaya başlanmış ve spekülasyona açık düşük kurdan satışlar üzerinden büyük bir kamu zararı oluşmuştu.

İleri Haber ekonomi yazarı, Prof. Dr. Mustafa Özere göre söz konusu zarar 250 milyar TLyi buluyor.

Oluşan kamu zararı nedeniyle mutlaka adli ve idari soruşturma başlatılması gerektiğini söyleyen ekonomi uzmanı kaynağımız, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun da devreye girmesi gerektiğini ifade etti.

İŞTE SORULAR

Ahmet Şık, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay tarafından yanıtlandırılması istemiyle hazırladığı soru önergesinde şu soruları yöneltti:

"1. Ziraat Bankası İstanbul Bölge Yöneticisi olarak görev yapmakta olan Mustafa Şahin adlı şahıs emekli olduğu 2018 yılına kadar, Ziraat Bankası’nda hangi tarihlerde hangi görevlerde bulunmuştur, bugün banka ile herhangi bir bağlantısı var mıdır?

2. Bir dönem bankada Genel Müdür Yardımcılığı ve Teftiş Kurulu Başkanı olarak da çalışan M. Şahin adlı şahsın bu bankada çalıştığı süre boyunca mal beyanları dikkate alındığında, kendisi hakkında herhangi bir inceleme ya da soruşturma yapılmış mıdır?

3. M. Şahin adlı şahsın kur spekülasyonu marifeti ile aşırı zenginleşmesi ve kamu zararına neden olduğu iddiası doğru mudur? Doğru ise şahsı hakkında ne işlem yapılmıştır?

4. M. Şahin adlı şahsın Bölge Yöneticiliği yaptığı süre zarfında hızlı zenginleşmesi Banka Teftiş Kurulu ya da BDDK nezdinde herhangi bir takibata konu olmuş mudur? Takibatın safahatı ne olmuştur?

5. M. Şahin adlı şahıs banka iştiraklerinde de görev almış, bu yapılardan da maddi kazanç sağlamış mıdır?

6. Banka teftiş kurulunun ilgili şahıs ile ilgili olarak yürütmüş olduğu bilinen soruşturmaya ilişkin detaylar; tarih, kapsam, süreç, bulgular nedir?  Soruşturma kapsamında işine son verilen herhangi bir banka çalışanı söz konusu mudur? Bu çalışanın işine sor verilme nedeni nedir?

7. Soruşturma raporu, kanuni rapora dönüştürülüp adli makamlara iletilmiş midir, iletilmiş ise hangi tarihlerde hani makamlara iletilmiştir? İletilmemiş ise sebepleri nedir?

8. Soruşturma neticesinde ortaya çıktığı iddia edildiği üzere, bu şahsın kur spekülasyonu yolu ile 4 bin adet döviz alım-satım işlemi gerçekleştirdiği doğru mudur? Şahsın görevini kötüye kullanarak bu işlemler ile elde ettiği paranın miktarı nedir, bu işlemler hangi tarihlerde hangi miktarlarda yapılmıştır? Bu işlemler sonucunda bankanın ya da işlemin yapıldığı şubenin uğratıldığı zarar miktarı nedir?

9. Şahsın bu işlemlerini soruşturan teftiş kurulunun o dönem üyeleri kimlerdir? Bu kimseler bugün banka ile herhangi bir ilişki içinde midir? Dönemin teftiş kurulu başkanı olan Mehmet Şükrü Taşçı ile bugün Ziraat Bankası Kredi Tahsis ve Yönetimi Genel Müdür Yardımcısı olan Mehmet Şükrü Taşçı aynı kimseler midir?

10. Bu kişinin bugün Genel Müdür Yardımcısı olmasının bu tip soruşturmalarda gösterdiği liyakat” ile ilgisi ne kadardır?

11. Soruşturmayı yürüten kurula başkanlık eden bu kişinin ve bağlı bulunduğu Yönetim Kurulu Üyelerinin, Genel Müdür ve diğer yetkililerin soruşturma üzerinde yetki ve sorumluluğu nedir? Ne ölçüde buna uygun davranmıştır ne ölçüde ihlallerde bulunmuştur?

12 Bugüne dek banka teftiş kurullarından herhangi birinin, herhangi bir soruşturma kapsamında kusurlu ya da kasıt içinde olduğuna ilişkin durumlar söz konusu olmuş mudur?

13. Banka yönetiminin bu tip soruşturmalara kayıtsız kalmasının nedenleri arasında, emsal teşkil edebilecek türde bulgulardan kaçınmak da bulunmakta mıdır?

14. Adı geçen şahsın, kendisi hakkında yürütülen bu soruşturma kapsamında 22.11.2017 tarihinde ve sonrasında bankanın hazine operasyonları hesabına peyderpey olmak üzere toplamda 2.500.000 TL göndermesi ve ardından emekli olması soruşturmanın tatlıya bağlandığına” mı işarettir?

15.Bu para transferinin gerçekleşmesi için kimler aracı olmuş, böyle bir uzlaşmaya” kimler taraf olmuş ve kimler soruşturmanın adli makamlara ulaşmasına, soruşturmanın derinleşmesine engel olmuş ve bu uzlaşmadan pay almıştır?

16. Banka teftiş kurulunun buna benzer şekilde son 10 yıl içinde yürüttüğü kaç işlem söz konusudur? Kaç işlem kurum içinde resmi olarak sonuçlandırılmış, kaç işlem ise adli makamlara intikal ettirilmiştir?

17. Banka teftiş kurullarının yürüttüğü soruşturmalardan kaçı sonuçsuz kalmış, kaçı anılan şekilde tatlıya bağlanmıştır”?

18. Banka yönetiminde yer almış kişiler içinden benzer şekilde kur spekülasyonlarından kazanç sağladığı tespit edilen ve benzer şekilde bir soruşturmaya konu olmuş kimseler var mıdır? Bu kişiler kimlerdir ve hangi görevlerde bulunmuşlardır? Bu kişiler bugün hangi görevlerdedirler?

19. Banka yönetimlerinin kur spekülasyonlarından zenginleşmesine mani olması gereken ve bu tip hareketleri denetleyen ne gibi mekanizmaları vardır, bu mekanizmalarda yetki ve sorumluluk kimlerdedir?

20. Yönetimi Cumhurbaşkanlığı’nca belirlenen Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, bu gibi iddialar hakkında hangi işlevi görmektedir?"