Soma Katliamı davasında ara karar: Bir sonraki duruşma 14 Haziran'da

Manisa’nın Soma ilçesinde 301 madencinin hayatını kaybettiği katliama ilişkin davanın ikinci duruşması Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi'nde görüldü.



24-05-2021 16:35

İleri Haber

Türkiye tarihinin en büyük işçi katliamında hayatını kaybeden madenci ailelerinin adalet arayışı, katliamın üzerinden 7 yıl geçmesine rağmen sürüyor.

Manisa'nın Soma ilçesinde 13 Mayıs 2014 tarihinde 301 madencinin hayatını kaybettiği katliamın davasının ikinci duruşması, bugün saat 09.00'da Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi'nde başladı.

Duruşma öncesinde, hayatını kaybeden madencilerin yakınları, avukatları, Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Erkan Baş, TİP İstanbul Milletvekili Ahmet Şık, eski Cumhuriyet Halk Partisi Milletvekili Melda Onur, sivil toplum örgütleri ve sendikalar, Akhisar Garı'nın önünden duruşma salonuna kadar yürüdü.

'İKİNCİ KATLİAMA HAZIRLIK YAPIYORLAR'

Duruşmada, Soma faciasında hayatını kaybeden madencilerin aileleri mahkeme başkanına "Sanıklar hala madenlerde çalışıyor. İkinci katliama hazırlık yapıyorlar" diyerek seslendi.

REDDİ HAKİM TALEBİ

Duruşma, verilen yarım saatlik aradan sonra, avukatların talepleriyle ilgili savcılık mütalaasıyla devam etti. Savcılık, madenci yakınlarının avukatlarının taleplerinin reddedilmesini talep etti. Mahkeme, talepleri reddetti. 

Taleplerin reddinin ardından, madenci yakınlarının avukatlarından Nergiz Tuba Aslan söz aldı. Aslan, madenci yakınlarının avukatları olarak reddi hakim talebinde bulundu.

Aslan, "Hakim bey, başkan sıfatıyla sizi, üyelerinizi ve duruşma savcısını reddediyoruz. Gerekçelerini açıklayacağız" dedi.

AVUKAT BEYANLARI

Av. Melike Polat:

"Video konferans yüzyüzelik ilkesini sağlıyor' dediniz. Ancak sanık SEGBİS'te arkası dönük şekilde oturuyor, duruşma salonunda olsaydı yüzünü görebilecektik, yüzünü kameraya dönmesini talep ediyoruz öncelikle.

Haluk Erinç 'Ben acil durum sorumlusu yaptığımı bilmiyordum, bilirkişi raporu sonrası öğrendim' diyor. Havanın ters verilmesi için Akın Çelik'i aradığını ve haber verdiğini, havanın ters çevrilmesini kendisinin yaptığını beyanlarında ifade ediyor.

Havalandırmanın ters çevrilmesi ile ilgili hiçbir tatbikat yapılmamış, sonuçlarının ne olacağı bilinmemesine rağmen uygulanıyor.

Etkili bir kriz masası kurulmamış, sorumlular maden suluyor. İlk 1 saati maden sulamak ya da başka şeyler için değerlendirmek yerine krizi yönetselerdi bu kadar insan ölmeyecekti.

Haluk Erinç'in havanın ters çevrilmesi kararını alarak kaç kişinin ölümüne sebep olduğuna ilişkin bilirkişi raporu alınmasını talep ediyoruz. Bu talebi reddederseniz esasa ilişkin çok temel bir talebi reddetmiş olacaksınız.

Ben bu duruşmaya başladığımda stajyerdim. Selçuk Kozağaçlı ile geldim ben. O zaman 25 yaşındaydım. Şu an 31 yaşındayım. Senelerdir buradayız ve senelerce de burada olacağız."

Av. Hatice Arslan:

"Bozma öncesinde isnad edilen suç ile istinat duvarı karışmıştı. Bunu Av. Selçuk Kozağaçlı 'Patronu önünde sanıklar istinat duvarı oluşturmuş' gibi açıklamıştı.

Yargıtay eksik incelemeden dolayı bozma kararı verdi. Bundan dolayı tekrar bilirkişi raporu alınması gerekiyor.

Sizi reddediyorum ve bu gece yastığa başımı rahat koyacağım. Can Gürkan için sayfalarca kusur tespiti var. Siz hepsini basit taksire indirdiniz, hepsini.

Vicdanen çok rahat bir şekilde sizi reddediyorum. Patronu koruduğunuz için, taraflı kararlar verdiğiniz için sizi reddediyorum."

Av. Derviş Emre Aydın:

"Taleplerimiz mahkemenizin gerekçeli kararında dayandığı taksir gerekçelerine ilişkindir. Bu gerekçelerde maddi hata bulunmaktadır.

Gerekçeli kararınızda yöneticilerin 'tam bir kayıtsızlık ve kabullenme içinde bulunmadığı'ndan bahsediliyor.

Şirket önceki tüm raporlara rağmen ocak revize projesinde 'halen bir sorun yaşanmamıştır' diyerek tam bir kayıtsızlık içerisinde olduğunu kanıtlamaktadır oysa.

Fan sorununa ilişkin olarak, bu fanların hangi panolar için yapıldığı hakkında bilirkişi raporu alınmasını talep ediyoruz.

Biz bu gerekçeli kararın bir kısmının farklı, diğer kısmının farklı kişi tarafından yazılmış olduğunu düşünüyoruz. Ya da kararın sonunda özel olarak Can Gürkan korunmaya karar verilmiş. Sizi bu yüzden de reddediyoruz."

Av. Can Atalay:

"Can Gürkan Ankara'da siyasiler ile, yüksek mertebe hukukçular ile görüşmeler yaptı. Gazeteci Barış Pehlivan bunu açık açık yazdı. Manisa savcılığı size parmak salladı. Bu iddialar ile kovuşturmayı genişletmeyecekseniz ne yapacaksınız?

Barış Pehlivan'ın yaptığı haberi soruşturma savcısı soruşturma konusu yapmalı. Cüppe giydik diye insanlığı kenara bırakamazsınız. Bu sizin göreviniz.

Avukat arkadaşımız Selçuk Kozağaçlı, Soma Davası'nı takip ettiği için tutuklandı. Türkiye'de hukuk devleti ortadan kalkmıştır.

Türkiye'de hangi siyasal güç, hangi mali güç Yargıtay'da dosya bekletebilir? Bunu açıklayacaklar.

Milyonlarca sayfa belgeyi 5 günde kim okuyabilir? Yargıtay'a yeni atanan 3 kişilik heyet de okumadı, okuyamazdı. Bu yüzden hepi topu 3,5 sayfalık 'gerekçe' yazabilirler.

Barış Pehlivan, haberinde; bir milletvekilinin elçi olarak bir yargı mensubuyla görüştüğünü, Soma Katliamını FETÖ kumpası olarak nitelendirildiği takdirde, bu yargı mensubunun paraya boğulacağını yazmış. Neden soruşturmuyorsunuz?

Bizim davamız, ekmeğini kazanırken kimse öldürülmesin diyedir.

Erdoğan değil, onun nüfuzu kullanılıyor olabilir. Yazıda bir gönül ilişkisinden bahsediliyor. Bu bir adrese işaret ediyor. Magazin muhabirleri çözer bunu. Adalet Bakanının olmadığını tahmin ediyoruz."

Av. Murat Kemal Gündüz:

"Kamu görevlilerinim sorumluluğuna ilişkin Danıştay'daki dosya bekletici mesele yapılmalıdır. Bu şekilde bu dosyada karar verilemez."

Av. Nergiz Tuba Aslan: 

"Hakim bey, başkan sıfatıyla sizi, üyelerinizi ve duruşma savcısını reddediyoruz. Gerekçelerini açıklayacağız.

Bu dosyanın yargılamasına başlandığında gerçekten dosyanın kapsamını bilen bir savcı vardı ama o gitti. Şu anki savcı geçen celse itibari ile 19 sayfa mütalaa verdi. Gerekçelerinin tamamı Yargıtay 12. CD'nin kararının birebir kopyası.

Savcılık makamına ilişkin bir red müessesesi bulunmuyor CMK'de. Ancak bu dosyada gerçek bir esas hakkında mütalaadan bahsetmek mümkün değil belirtmek zorundayız.

Sayın başkan uzun zamandır tarafsızlığınızı yitirdiğinizi düşünüyoruz. Sayın Başkan sayın heyet, üyeleriniz aslında savcılık makamından farklı durumda değiller. Bu dosyaya gerçek anlamda hakim olabilmeleri mümkün değil, bu yargılamada da hiçbir varlık göstermediler.

Üyeleriniz matematikteki etkisiz eleman konumundalar, bu yargılamada bağımsız olmaları mümkün değil bu sebeple üyelerinizi reddediyoruz.

Biz siz başkanın ve iki üyenin tarafsızlığını yitirdiğinizi düşünüyoruz. Mahkeme üyeleri oldukça gençler ve savcıdan farklı değiller. Üyelerin asla varlıkları yok, muhalefet şerhleri yok. Sırf heyeti tamamlamak için doldurulmuş olduğunu düşünüyoruz.

301 kişi bir dizi fail ve fiil ile katledildi. Bu insanlar sadece bir rakam olarak zikrediliyor. Ama bu kişilerin nerede, niye, nasıl öldüğü tespit edilmesi gerekiyor. Çok küçük farklar hariç hep sorumluluk aynı kabul ediliyor. Herkes bir torbaya atılıyor.

Yargılamanın sujeleri varsa bunun hakkını vermek zorundasınız, hukuki sorumluluktur, ahlaki sorumluluktur.

Eğer bir ceza yargılaması yapıyorsak her türlü bulgu ile sorumlu tutabilir. Haluk Erdinç'in bir imza atmamış olması onu sorumluluktan kurtarmaz. Burada havayı ters çevirdiklerini gururla anlattılar. Ne yaptıklarını bizim hayret nidalarımızla anladılar.

Meslektaşlarımız taleplerde bulundular, siz bizim 'taleplere ilişkin taraflara sormayacak mısınız?' sorumuza rağmen, ara verip kararı yazarak geldiniz, sonra savcılığa sordunuz. Bu usuli eksiklik dahi sizin bu dosyayı hızla karara çıkarmak istediğinizin kanıtıdır.

Başkan Aytaç Ballı'nın heyeti karara doğru giderken birden bir şeyler oldu. Üstü kapalı ima edilen şeyler açıkça söylendi. Sanıklar "biz yapmadık sabotaj"dı dediler. Sabotaj iddiasına ilişkin sanık müdafinin şikayet dilekçesi ile bir soruşturma başladı.

Bu sabotaj iddiasına ilişkin soruşturmada biz taraf olamadık, mağdurlar taraf olamadı.

Bu soruşturmada gizlilik kararı alındı, mahkeme bu soruşturmayı sanık müdafine sorduğunda, meslektaşımız evrakları mahkemeye verecekken sanık müdahale etti ve engelledi.

Duruşma arasında duruşma savcısı görevden alındı. Yine iki duruşma arasında heyet başkanı görevden alındı.

Önceki başkan tam dosya karara giderken tayin yöntemi ile dosyadan çekilmek zorunda bırakıldı.

Siz bu soruşturmanın bekletici mesele yapılmasına karar verdiniz. Bu kararda imzanız var. Biz o aşamada sizi reddettik ve HSK'ya şikayet ettik. Siz sonra kararınızdan vazgeçtiniz. Savcılığa dediniz ki: 'Soruşturma dosyasını gönderin ve inceleyelim.'

Bu dosyayı inceledikten sonra ancak bekletme kararınızdan vazgeçtiniz.

Bürokratın birilerine tonla para verme iddiları gözününüzün önünde, Yargıtay kararları, raporlar her şey gözlerinizin önünde. Bunlara rağmen bu yargılamanın hukuksuz olduğunu görmemeniz bu yargılamayı sürdüremeyecek olduğunuzun göstergesidir.

Karanlık kapılar arkasında dönenleri, kimlerin olduğunu biz şu an bilmiyoruz. Belki seneler sonra başka nesil görecek.

Biz sanık Can Gürkanın sırtını izliyoruz SEGBİS'ten. Biz sanıksız yargılama yapıyoruz. Aileler burada, avukatlar burada, sanık avukatları burada ama sanık yok.

Geçen celse esas hakkında iddiaları varken,kavuşturmayı genişletme talebi varken,iki hafta sonraya duruşma vermeye çalıştınız. Ne bu aceleniz? Niye bu kadar hızlı karar çıkarmak istiyorsunuz? Biz bunlardan dolayı tarafsızlığını yitirdiğinizi düşünüyoruz,sizi reddediyoruz."

Av. Mürsel Ünder:

"Nafile bir çaba içinde olduğumuzu düşünebilirsiniz. Ama biz son ölümüzün hesabını son katile sorana kadar durmayacağız. Ben sizin sonradan tarafsız olmamaya düştüğünüzü değil geldiğiniz andan itibaren tarafsız olmadığınızı düşünüyorum.

Şu an görüntü kurtarmaya çalışıyorsunuz. Bu dosyaya geldiğiniz andan itibaren mesleki hayatınız değişecek. Çocuklarınız ileride verdiğiniz kararı sorgulayacak. Bu kurulmuş tezgahın içine girerseniz ne mesleki ne de akademik olarak verdiğiniz çabalar hiç olacak.

Üye hakimler daha hakimlik stajı tamamlanmadan, aday hakimken hakim yapılıyor, ağır ceza mahkemesi üyesi yapılıyor, ilk dosya olarak Soma dosyasına atanıyor. Bu bir mesleki fecaattir. Bu hatadan dönmek için çok geç değil.

Sayın başkan, nazik bir insansınız ama kararlarınız fecaat. Bir tane lehimize kararınız yok, takdir hakkınızı bir kere dahi lehimize kullanmadınız. Savcı beyi bile dinlemeyerek onun söylediğini de umursamadığınızı göstermiş oluyorsunuz.

Bu insanlar 7 yıldır acı çekiyor. Adaletin bir an önce yerine gelmesini en çok biz istiyoruz. Ama siz aceleye getiriyorsunuz. Sırf usul doldurmak için işlem yapıyorsunuz. Niye acele ediyorsunuz?

Bu dosyaları okuyabilmeniz mümkün değil sizin, burada araştırıp tartışıp birlikte karar almanız mümkün değil, size dikte edileni onurunuz, şerefiniz için kabul etmeyin.

Sadece yüksek lisans tezinizle ilgili bilginiz olsaydı şirkete kayyum atanmasıyla ilgili bir şerhiniz olurdu. Siz sanayiciyi ürkütmemek için böyle bir durumdasınız. Sanık diyor ki 'siz bize ceza verirseniz biz o madenleri işletemeyiz.' İşletemesinler zaten.

İş güvenliği, işçi güvenliği ile ilgili ise 'aman sermayedarı ürkütmeyelim' algısı var ve bu konuda bir cezasızlık politikasının olması da bundan kaynaklı. İşçilerin bir canı yok, sadece maliyet olarak görülüyorlar.

Can Gürkan'ın ifadeye gönüllü olarak gitmesinin nedeninin tutuklanmama garantisi olduğu rivayeti var ve o dönemdeki baskıyla geçici olarak tutuklu kalacağı ve hemen çıkacağı rivayeti devam etti.

Katliam sırasındaki Enerji Bakanı'nın madenin açılışında Can Gürkan ile boy boy fotoğrafları var. Bu madenden bakanın gizli pay aldığına dair de rivayetler var.

Ben meslek hayatım boyunca hiçbir meslektaşım hakkında kötü düşünüp,konuşmadım ancak 2 kişi hariç, iki sanık vekili hariç. Bu 2 kişiden biri hakimi tehdit etti birisi dosyaya çalışmaksızın ailelere sataştı.

Bu iki kişi hakkında baktığınız zaman bunların hepsi bir azil sebebi, teknik bilgi açısından çok alt düzeydeler sanık açısından da çok riskli durumdalar, ancak aralarında bir sorun olmadı. Dosya performansında başka bir motivasyon olduğunu görüyoruz.

Yargıtay'a atanan 3 kişi ile ilgili ben de bir şeyler ekleyeceğim. Bu üyelerden birisi 17-25 Aralık sonrası etkin rol almış, Zaman gazetesi soruşturmasını yürüttüğünü biliyoruz.

Soma davasının Türkiye ekonomi politik davasıyla ilgisi var. Parayı takip edin bu dosyadaki müdahaleyi görürsünüz. Para dışında, nüfuz, statü, korku, kariyer motivasyonu da var. Bu davaya yapılan müdahale bunlardan kaynaklıdır."

Av. Güray Dağ:

"Bu yargılamanın başından beri siyasal iktidar tarafından bir çok müdahalede bulunuldu bu dosyaya. Bozma kararı sonrası taraflara bozmaya dair tebligat yapmanız gerekiyordu. Ama siz başka yönlere kaydınız. Bu sizin dosyayı hızlıca bitirmeye çalıştığınızı gösteriyor.

İstinabenin yasak olduğu yerde SEGBİS olmaz. Ama siz Can Gürkan için bunu uygulamadınız. Bu bir ihsas-ı reydir. Sanık Haluk Erinç ile ilgili talebi 'esasa dair değil' diyerek reddettiniz. 23 kişinin ölümünün sorumluluğu var burada."

Av. Seçil Ege:

"Biz baştan beri bu mahkemeye özel atandığınız kanaatindeyiz. Bu yargılama süreci bizim için yorucu oldu. İş yükünden değil. 3 metre yukarıda oturanlara, hukuk fakültesi 2. sınıfta öğretilen şeyleri öğretmek zorunda olduğumuz için yorucu oldu.

Herkes geminin su aldığını biliyor, zarların hileli olduğunu biliyoruz. Bu suça ortak olmayacağız. Sizi reddediyoruz, savcıyı reddediyoruz, istinaf hakimlerini reddediyoruz, bürokrat hakimleri reddediyoruz.

Can Gürkan kendisine katil deyince bozuluyordu. Ama biz ona katil demeye devam edeceğiz. Bu pisliği bizler temizleriz. Bu sistem değişecek, biz değiştireceğiz. Sizi külliyen reddediyoruz."

Av Tamer Doğan:

"Sizi reddediyorum, her şey gözümüzün önünde oldu. 'Keser döner sap döner' tehditleriyle bu dava yürüdü. Buradaki kararınız hukuksal değil sınıfsaldır.

Can Gürkan burjuva sınıfa ait. Can Gürkan ilk çok şaşkındı onun sınıfına ait olan her şey buradaydı. Kolluk, eşyalar, koltuklar, hakimler... Burjuvazinin küstahlığıyla davrandı size, burada olmuş olduğu için.

Biz Alp Gürkan'a Çağlayan'da çapraz sorgu yapmaya başladık, adam bir bakış attı, asla unutmam ben o bakışı. 'Bana soru soramazsınız' diye salondan çıktı. Bu burjuvazinin kinidir. Can Gürkan'da da aynısı vardır.

Can Gürkan tam bir burjuva ailenin, köken olarak burjuva olarak yetiştirilmiş bir çocuğu. Siz de heyette olanlar olarak bir sınıf seçtiniz. Ancak sınıf atlamak kolay değildir siz hemen sınıfa dahil olamazsınız.

Bu dosyanın tutuklu avukatı Selçuk Kozağaçlı'nın sözleri ile bitirmek istiyorum. Sizi ve temsil ettiğiniz her şeyi reddediyorum."

REDDİ HAKİM TALEPLERİ REDDEDİLDİ

Duruşmaya verilen aranın ardından hakimin reddi talepleri reddedildi. Söz alan Avukat Nergiz Tuba Aslan, şunları söyledi:

"Verdiğiniz bu red kararı tüm meslektaşlarımız adına itiraz ediyorum.  Hakimin reddinin özü ve mantığı şudur: Reddedilen hakim ancak acil işleri yapabilir. Bir başka hakim bu iddialarımızı değerlendirmelidir öncelikle. Dolayısıyla bu aşamada dosyanın esasına ilişkin sizin devam etmeniz mümkün değildir. Öncelikle itirazın sonucunun beklenmesini talep ederiz.

Madenci ailesi İsmail Çolak: Bizim çocuklarımızı "fıtratında var" diyerek katlettiniz. Bu yargılama ile siz bize ikinci bir katliam yaşattınız. Sizin verdiğiniz kararlar sermayedarlara bir ders olacaktır. Bunu düşünüp karar vermenizi istiyoruz.

İŞÇİLERİN AİLELERİNE: 'MAĞDUR EDEBİYATI YAPMAYIN'

Öte yandan sanık müdafinin, "mağdur edebiyatı yapmayın" demesi üzerine katledilen işçilerin aileleri tepki gösterdi.

ARA KARAR

Heyet, davaya ilişkin ara kararını açıkladı. Heyetin reddettiği hakimin reddi talebine yönelik itiraz, Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesi'ne gönderildi. Dava 14 Haziran Pazartesi saat 09.00'a ertelendi.

'KİMSE EKMEĞİNİ KAZANIRKEN ÖLDÜRÜLMESİN DİYEDİR DAVAMIZ'

Duruşma öncesi konuşma yapan Avukat Can Atalay, "Bu ülkede kimse ekmeğini kazanırken öldürülmesin diyedir davamız" dedi.

Atalay şunları söyledi:

"7 yıl oldu 7 yıldır olanı olduğu gibi görmemek için olmadık dümen çevirdiler. Türkiye'de en ucuz maliyet kalemi işçi canı. Bu düzen böyle gitmez! İşçilerin canını hiçe sayarak bu ülkeyi kalkındıramazsınız. Sadece cebinizi dolduruyorsunuz. Bu ülkede kimse ekmeğini kazanırken öldürülmesin diyedir davamız. Suç üstü yakalandılar. Avukat arkadaşlarımızı tutukladılar, arkadaşlarımıza ceza verdiler. Savcılara tekliflerde bulundular. Duruşma salonunda hakim tehdit etti bunlar. Tezgahın ne kadar büyük olduğuna dönen paranın ne kadar büyük olduğuna kullanılan siyasal nufüzun ne kadar büyük olduğuna işarettir, kanıttır bu."

DURUŞMA ÖNCESİ YÜRÜYÜŞ

Soma Katliamı'nda hayatını kaybeden madenci aileleri, kitle örgütleri ve pekçok siyasi parti temsilcisi Akhisar Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülecek Soma Katliamı davası öncesi adliye önüne yürüyüş düzenledi.