Kimlik sorduğu polislerin şiddetine maruz kalan yurttaşa manevi tazminat

Konya'da kimlik sorduğu sivil giyimli polislerin şiddetine maruz kalan yurttaşın Anayasa Mahkemesi'ne taşıdığı olayda karar verildi. Mahkeme, yurttaşa 20 bin TL manevi tazminat ödenmesine hükmetti.



30-04-2019 11:47

Foto: Arşiv / AFP

Konya'da kimlik kontrolü yapan polislerin şiddetine maruz kalan yurttaşın davasında mahkeme, polis şiddetinin "müdahalenin küçük düşürücü veya aşağılayıcı bir etki doğurabilmesi nedeniyle insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele kapsamında" olduğuna karar verdi.

Bugünkü Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararına göre, polis şiddetine maruz kalan Mehmet Uçar isimli yurttaşa 20 bin TL manevi tazminat ödenmesine de hükmedildi.

2014 Temmuz ayında, Konya'da kimlik kontrolü sırasında, sivil giyimli polislerden kimlik görmek isteyen yurttaşın maruz kaldığı şiddeti değerlendiren mahkeme, dosyayı Konya Cumhuriyet Savcılığı'na göndererek, 'insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağı ihlali'nin tekrar ele alınmasını istedi.

'İNSAN HAYSİYETİYLE BAĞDAŞMAYAN MUAMELE'

Mahkeme tarafından verilen kararda şöyle denildi:

"Başvurucunun maruz kaldığı eylem değerlendirildiğinde, müdahalenin küçük düşürücü veya aşağılayıcı bir etki doğurabilmesi nedeniyle insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele kapsamında nitelendirilmiştir.

Bireyin bir devlet görevlisi tarafından hukuka aykırı ve Anayasa’yı ihlal eder biçimde bir muameleye tabi tutulduğuna ilişkin savunulabilir bir iddiasının bulunması hâlinde sorumluların belirlenmesini ve gerekirse cezalandırılmasını sağlamaya elverişli etkili bir soruşturmanın yapılması gerekir.

Tespit edilen somut olayın meydana geliş koşulları kapsamında, kamu görevlileri tarafından gerçekleştirilen bir kuvvet kullanımı ve bunun karşısında başvurucunun yaralanması söz konusudur. Başvurucunun, yaralanmasına kendisinin sebep olmuş olabileceği ihtimaline dayanarak soruşturma makamları tarafından kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir. Yapılan inceleme, kamu görevlileri tarafından uygulanan kuvvet kullanımının koşullarının oluşup oluşmadığı, kuvvet kullanımının zorunlu olup olmadığı ve kuvvet kullanımı zorunlu ise bu zorunlu sınırın aşılıp aşılmadığı yönünde bir değerlendirme içermemektedir.

Bu kapsamda yürütülen soruşturmanın kötü muamele iddialarının gerektirdiği derinlikte yürütülme şartını sağlamadığı anlaşılmıştır. Başvurucuya karşı insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele oluşturan eylemlere yönelik sorumluların belirlenmesi ve gerekiyorsa cezalandırılması yönünde etkili bir ceza soruşturması yürütülmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Anayasa Mahkemesi açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 17. maddesinde güvence altına alınan insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının ve etkili soruşturma usul boyutunun ihlal edildiğine ve başvurucuya tazminat ödenmesine karar vermiştir."

NE OLMUŞTU?

Konya'da 5 Temmuz 2014'te kendisinden kimlik görmek isteyen polislere kimlik soran Mehmet Uçar isimli yurttaş, şiddet ve ters kelepçeye maruz kalmıştı. Polisin hakaretleri ve şiddeti, Uçar'ın eşi tarafından kameraya alınmıştı. Yaşanan olay üzerine 2015'te Anayasa Mahkemesi'ne başvuran Uçar'ın mahkeme kararı bugün yayımlandı.