Kanal İstanbul'a sermayedar bulamayan AKP'nin 'yasa çözümü' Resmi Gazete'de: Yurttaşın cebinden çıkacak

Kanal İstanbul’a talip olan sermayedar bulunamayınca kitle fonlamasının önünü açan AKP'nin yasa tasarısı Meclis'ten geçerek Resmi Gazete'de yayımlandı.



25-02-2020 11:28

Bilim insanlarının "felaket" olarak değerlendirdiği ve ekonomistlerin de aklına yatmayan Kanal İstanbul projesine talip olan bir sermayedar çıkmaması, AKP’nin yeni yasal düzenlemelere gitmesine neden oldu. Bankacılık Kanunu ve bazı kanunlarda değişikler yapılmasına dair kanun, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yurttaşın Kanal İstanbul gibi büyük projelere ortak olabilmesinin önü açılırken, Varlık Fonu'na kredi sınırlamalarına takılmadan borçlanma imkanı getirildi.

Finansal piyasalardaki kişi ve kuruluşlara, "manipülasyon ve yanıltıcı işlemler" gerekçesiyle verilecek cezalar artırılırken, bankacılık işlemlerinde ücret ve komisyonları belirleme yetkisi Merkez Bankası'na devredildi. Bankacılık sistemini tehlikeye düşürdükleri tespit edilen banka mensuplarının imza yetkisi geçici olarak kaldırılabilecek.

Sözcü gazetesinin Resmi Gazete'den derlediği habere göre, 8 maddede bugün yürürlüğe giren düzenlemeler şöyle:

1- BÜYÜK PROJELERE KAYNAK YURTTAŞIN CEBİNDEN GELECEK 

Sermaye Piyasası Kanunu’na eklenecek düzenleme ile yurttaşa büyük projelere “ortak olma imkanı” getiriliyor. Düzenleme ile Kanal İstanbul ve yerli otomobil gibi projelere finansman sağlanabilecek.

Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) teklife dair bilgi notuna göre, düzenleme ile aracı kurumlara proje finansmanı kredisi verme, altyapı yatırımları gibi büyük projelerdeki kredilerin menkul kıymetleştirilmesi, bu projelerin nakit akışlarına dayalı menkul kıymet ihraç edilmesi ve proje finansman fonu kurulması imkanları getiriliyor.

Yine aynı nota göre, “Bu sayede büyük altyapı projelerinin finansmanında banka kredisinin yanı sıra sermaye piyasalarının da aktif olarak kullanılmasının” önü açılmış olacak.

2- YAPAY FİYATA CEZA GETİRİLİYOR

2018 ve 2019'daki döviz kuru artışlarında hükümet, bu durumu “finansal saldırı” olarak nitelemiş ve “yapay fiyat oluşumu” olduğunu öne sürmüştü. Şimdi, bu konuda da bir düzenleme geliyor. Bankacılık Kanunu'na “Finansal piyasalarda manipülasyon ve yanıltıcı işlemler” başlığı altında yeni bir madde ekleniyor.

Finansal piyasalarda yapay arz, talep veya döviz kuru dahil fiyat oluşumunu sağlamak amacıyla işlem yapan bankalara sağlanan menfaatin iki katından az olmamak üzere bir önceki yıl sonu finansal tablolarında yer alan faiz, kâr payı gelirleri, alman ücret ve komisyonlar ile bankacılık hizmet gelirleri toplamının yüzde 5’ine kadar idarî para cezası verilecek.

3- VARLIK FONU'NA BORÇLANMA YETKİSİ

Düzenlemeyle Türkiye Varlık Fonu'na kredi sınırlamalarına maruz kalmadan işlem yapma ve borçlanma imkanı getiriliyor.

4- HAPİS CEZASINDA ALT LİMİT 3 YILA ÇIKIYOR

İnternet ortamı dahil farklı araçlarla gerçeğe aykırı veya yanıltıcı bilgilerin yayılması, tasarruf sahiplerinin gerçeğe aykırı veya yanıltıcı şekilde yönlendirilmesi ya da bu amaçları sağlamaya yönelik benzer işlem ve uygulamaların yapılması finansal piyasalarda manipülasyon ve yanıltıcı işlemler olarak kabul edilecek. Hangi işlem ve uygulamaların bu madde kapsamına gireceği BDDK tarafından belirlenecek.

Bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı suçlarında hapis cezasının alt limiti 2 yıldan 3 yıla çıkarılıyor.

İzinsiz mevduat toplama, bankacılık faaliyetinde bulunma, banka adını kullanma vakalarına karşı karşı internet sitelerine erişim yasağı uygulaması geliyor.

5- BANKACILARIN İMZA YETKİSİ KALDIRILABİLECEK

Bankacılık sistemini tehlikeye düşürdükleri tespit edilen banka mensuplarının imza yetkisi geçici olarak kaldırılabilecek. Ayrıca bankaların aldığı komisyonların belirlenmesi yetkisi de Merkez Bankası’na veriliyor.

Sistemik önemi haiz bankaların kendiliğinden, faaliyetleri ve üstlendikleri risklerle uyumlu olarak gelecekte ortaya çıkabilecek olumsuz gelişmeler karşısında alacakları önlemleri içeren planları hazırlayarak uygulaması öngörülüyor.

6- MERKEZ BANKASI'NA ÜCRET VE KOMİSYONLARI BELİRLEME YETKİSİ

Yasa teklifiyle bankaların kredi, mevduat, dış ticaret, transfer, nakit yönetimi ve kredi kartı gibi tüm faaliyetlerinden her ne ad altında olursa olsun aldıkları ücret, masraf ve komisyonların belirlenmesi yetkisi Merkez Bankası’na veriliyor.

Yasa teklifiyle izinsiz mevduat toplamaya karşı internet sitelerine erişimin engellenmesi hükmü getiriliyor.

7- İZİNSİZ LİMİT ARTIŞINA CEZA UYGULANACAK

Kurul kararıyla ve gerekçesi belirtilmek suretiyle Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu kapsamındaki kuruluşlara, kart çıkaran kuruluşların, talepte bulunmayan veya sözleşme imzalamayan kişiler adına kart vermeleri, kart çıkaran kuruluşların, kart hamilleri talep etmedikçe kart limitlerini artırmaları halinde 25 bin liradan 50 bin liraya kadar, koruyucu hükümlere aykırılık halinde 50 bin liradan 250 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak.

8- MÜŞTERİ SIRRINA YURT DIŞI YASAĞI

Bankacılık faaliyetlerine özgü olarak bankalarla müşteri ilişkisi kurulduktan sonra oluşan gerçek kişilere ait kişisel veriler ve tüzel kişilere ait bilgilerin müşteri sırrı haline geleceği netleştirilmekte, sır saklama yükümlülüğünden istisna tutulan haller haricinde müşteri sırrı ya da banka sırrı niteliğinde olan her türlü verinin, yurt dışındaki üçüncü taraflar ile paylaşılması ya da bunlara aktarılması konusunda Kurula, ekonomik güvenliğe ilişkin yapacağı değerlendirme sonrasında yasaklama getirme yetkisi verilecek.

Bankaların faaliyetlerini yürütmede kullandıkları bilgi sistemleri ve bunların yedeklerinin yurt içinde bulundurulması hususunda Kurul, karar almaya yetkili kılınıyor.