İsrail'den 'din devleti' kararı

İsrail'de dün oylanan yasa tasarısı kabul edilirse İsrail din devleti olacak.



17-07-2018 09:37

İsrail Parlamentosu dün, yedi yıldır hazırlık aşamasında olan ‘ulus devleti’ yasa tasarısını oyladı. ‘Yahudi Ulusal Devlet Yasa Tasarısı’ olarak bilinen tasarının kabul edilmesi halinde İsrail hukukunda boşluklar olması durumunda Yahudi şeriatı temel alınacak.

Bu tasarıya göre ülkede sadece Yahudilerin girebildiği yerleşim bölgeleri oluşturulacak, Arapça resmi dil olmaktan çıkarılacak ve dünyadaki tüm Yahudilere İsrail’e dönme hakkı tanınacak. İlk kez 2011 yılında hazırlanmaya başlanan yasa tasarısı, onaylanması durumda herhangi bir anayasanın bulunmadığı İsrail’de ‘temel kanunlar’ içinde yer alacak.

İSRAİL'DE YAHUDİLERDEN BAŞKASI YAŞAYAMAYACAK

Tasarıdaki maddeler arasında 'İsrail’de Yahudilerden başka din ve mezhep üyelerinin yaşamasına izin verilmemesini öngören' bir madde yer alıyor. İsrail Cumhurbaşkanı Reuven Rivlin, kısa süre önce İsrailli milletvekilllerine yazdığı mektupta, sadece Yahudilerin yaşamasına izin verilen yerleşim birimleri kurulmasına onay veren maddenin dünya üzerinde yaşayan Yahudilere zarar vereceğini ifade ederek, maddeye yönelik düzeltme talep etmişti.

IRKÇILIĞI MEŞRULAŞTIRAN MADDE

Haaretz, ‘ırkçılığı meşrulaştırdığı’ yorumu yapılan söz konusu madde hakkında koalisyon üyeleri arasında anlaşma sağlandığını yazdı. Netanyahu ve Habayit Hayehudi partisinin lideri İsrail Eğitim Bakanı Naftali Bennett’in ‘Yahudi yerleşimleri’ konusundaki maddede küçük bir değişikliğe giderek maddeyi bu halde Meclis’e sunma konusunda uzlaştı.
Maddenin İsrail Adalet Bakanı Avichai Mandelblit tarafından da onaylandığı ifade edildi. Uzlaşma sağlanan yasanın 7’nci maddesinin B bendinde, “Devlet gelişen Yahudi yerleşimine ulusal çıkarı olarak bakar ve bunu teşvik etmek, artırmak ve uygulamak için gerekli adımları atar” ifadesi yer alıyor. Maddenin bir önceki halinde, “aynı inanca ve ulusal sahip insanların birlikte bir topluluk kurması ve bu halini korumaya çalışmasına izin verilmesi” ifadesi yer alıyordu.

DÜNYA YAHUDİLERİ İÇİN TEHLİKE

Birgün'de yer alan habere göre Rivlin, parlamenterlere yazdığı ve değişikliğe neden olan mektupta, “Bu yasa mevcut haliyle kabul edilirse dünyadaki ve İsrail’deki Yahudilere zarar verebilir” demişti. Bu maddenin eski hali İsrail Yüksek Mahkemesi tarafından geçmişte alınan bir kararı tersine çevirmek amacıyla hazırlanmıştı.

AB İLE GERGİNLİK

Irkçı olmakla eleştirilen yasa tasarısının Knesset’e taşınması kararı alınmasının ardından Avrupa Birliği ile İsrail arasında ‘lobi’ krizi yaşandı. AB’nin Tel Aviv Büyükelçisi Emanuele Giarufet, yasa tasarısının aleyhine oy vermeleri için Knesset üyelerine yönelik lobi faaliyetleri düzenlediği suçlamasıyla İsrail Dışişleri Bakanlığı’na çağırıldı. İsrail Başbakanı Netanyahu, “Anlaşılan hala İsrail’in bağımsız bir devlet olduğunu anlamadılar” ifadesini kullanarak AB’yi sert bir şekilde eleştirdi.