KGM'ye ait sansürlenen Sayıştay raporundan çarpıcı ayrıntılar

KGM'ye ait sansürlenen Sayıştay raporundan çarpıcı ayrıntılar

Sayıştay tarafından hazırlanan ve sansürlenen Karayolları taslak raporunda, çarpıcı ayrıntılar ortaya çıktı. Kur farkı nedeniyle kamuya devri öne çekilen köprülerin, şirketlere 2.5 milyar daha fazladan gelir getireceği belirtildi.

Sayıştay’ın sansürlenen Karayolları Genel Müdürlüğü 2020 Yılı Taslak Denetim Raporunda çarpıcı ayrıntılar ortaya çıktı.

Kur farkı nedeniyle sözleşmelerde yapılan değişikliklerin görevli şirketler lehine olduğu konusunda uyarılarda bulunan Sayıştay, kısmen bunun karşılığında köprülerin kamuya devir süresinin öne çekildiğini, köprülerin birinin devir süresinin sadece üç ay, ikincisinin dört ay, üçüncüsünün ise bir yıl kısaltıldığını belirtti. Ancak Sayıştay, bu öne çekilme sürelerini dikkate alarak yaptığı hesaplamayla üç köprünün kamuya devredileceği tarihe kadar şirketlerin toplam 2.5 milyar fazladan gelir elde edeceğini tespit etti. Rapora ulaşan TBMM KİT Komisyonu üyesi CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, “Vatandaş geçmediği köprünün, girmediği tünelin, inmediği havalimanının ücretini ödeyerek fakirleşirken, AK Parti bu projelerle ilgili sözleşmelerde değişiklikler yaparak, Hazineden yandaş şirketlerin kasasına yeni hortumlar bağlamaya devam ediyor” dedi.

Cumhuriyet'ten Hazal Ocak'ın haberine göre, taslak raporda “Görevli şirket lehine yapılan bu değişikliklere karşılık olarak işletme süresinin kısaltılması” adlı bir bölüm yer aldı. Buna göre Kuzey Marmara Otoyolu - Paşaköy Kesimi (3. Boğaz köprüsü dahil) projesi için döviz riskini sınırlandıran değişikliklere karşın olarak toplam 95 gün süre azaltımı yapılmış. Proje işletme süresi bitim tarihi 25 Nisan 2027’den 20 Ocak 2027’ye çekilmiş. Menemen - Aliağa- Çandarlı Otoyolu projesi işinde ise 185 gün süre azaltımı yapılarak projenin işletme süresi bitim tarihi 4 Mayıs 2031’den 31 Ekim 2030’a çekildi. Gebze - Orhangazi - İzmir Otoyolu projesinde ise 362 gün süre azaltımı yapılarak projesinin işletme bitim tarihi 9 Mart 2037’den 12 Mart 2036’a alındı. 

‘İLAVE YÜK VURGUSU’

Raporda sözleşmede yapılan değişikliklere dikkat çekilerek “Söz konusu tadiller sözleşmenin esaslı unsurlarında değişikliğe sebebiyet vermekte olup isteklilerin ihale aşamasında yarıştıkları koşulların değişmesi, istekliler arasında rekabet koşullarının sözleşme imzalandıktan sonra ortadan kalkması ve kamu yararının zedelenmesi sonucunu doğurmaktadır” denildi.

DEVASA GELİRLER... 

Raporda kamu idaresinin sözleşme değişikliklerinin kamuya ilave yük getirilmeyecek şekilde hesaplamalara dayalı olduğunu ifade ettiği belirtilerek “İdare tarafından ileri sürülen bu açıklamaya katılabilmek mümkün değildir. 2019 ve 2020 yılı verileri dikkate alındığında söz konusu sözleşme tadillerinin kamuya ilave yük getirdiği görülmektedir” ifadeleri yer aldı. Ayrıca raporda vurgulanmak istenenin söz konusu sözleşme tadillerinin taraflar açısından ayrıca bir kazanç ya da kayba sebebiyet vermesinin önüne geçilmesi olduğu belirtildi.

Raporu Cumhuriyet'e değerlendiren CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz özetle şöyle konuştu:

“Rapordaki bulguya göre, görevli şirket lehine yapılan bu sözleşme değişikliklerine karşılık olarak projelerin kamuya devredileceği tarihlerin kısaltıldığı belirtilse de buna rağmen görevli şirketler fazladan devasa gelirler elde etmiş olacak. Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nün dahil olduğu projenin kamuya devredileceği tarih 95 gün öne çekiliyor. Buna rağmen görevli şirket yapılan bu sözleşme değişiklikleri nedeniyle 1 milyar 454 milyon 873 bin TL fazladan gelir elde etmiş olacak. Menemen-Aliağa-Çandarlı Otoyolu Projesinin devir tarihi 185 gün erkene alınıyor ancak yine de 174 milyon 330 biğn TL fazladan gelir elde edecek. Osmangazi Köprüsü’nün dahil olduğu projenin kamuya devir tarihi 362 gün erkene alınmış olsa da şirketin kasasına 920 milyon 778 bin TL fazladan para girmiş olacak. Sayıştay’ın bulguda yer alan hesaplamalarına göre, üç projenin sözleşmelerinde yapılan değişiklikler nedeniyle, bu projeler kamuya devredilene kadar geçecek sürede görevli şirketlere toplam 2 milyar 549 milyon 982 TL ödenecek.”