2020'de en az 3 bin 362 yurttaşın yaşam hakkı ihlal edildi!

CHP’li Sezgin Tanrıkulu’nun yayınladığı 2020 Hak İhlalleri Raporu’na göre bir yılda en az 300 kadın öldürüldü, en az 2 bin 427 iş cinayeti kayıtlara geçti.



16-01-2021 11:00

İzel Sezer - @izelsezer

CHP İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, 2020 Hak İhlalleri Raporu’nu yayınladı. Rapora göre, bir yılda en az 3 bin 362 yurttaşın yaşam hakkı ihlal edilirken 2 bin 427 iş cinayeti kayıtlara geçti. Bir yılda en az 300 kadın erkekler tarafından öldürüldü.

15’i çocuk, en az 1679 yurttaşın işkenceye maruz kaldığının aktarıldığı raporda, cezaevlerindeki işkence ve kötü muamelelerin sayısı ise en az 1855 olarak kayıtlara geçti. Böylelikle bir yılda toplam 3 bin 534 işkence vakası kaydedilmiş oldu.

27 GAZETECİ TUTUKLANDI

Raporda, 4 Aralık 2020 itibarıyla en az 87 gazetecinin ve basın emekçisinin tutuklu ya da hükümlü olarak cezaevinde bulunduğu aktarılırken; 2020 yılında 27 gazetecinin tutuklandığı, 21 gazetecinin saldırıya uğradığı, en az 53 gazeteci hakkında dava veya soruşturma başlatıldığı ve yüz binlerce toplatma veya erişime engelleme kararının alındığı bildirildi.

2020 yılında, düşünceyi ifade nedeniyle en az 719 kişi gözaltına alındı ve 32 kişi tutuklandı. 30 kişi ise düşünceyi ifade nedeniyle mahkûm edildi.

753 EYLEME POLİS SALDIRDI, 2 BİN 123 KİŞİ GÖZALTINA ALINDI

Rapora göre, bir yılda 226 belediye ve parti yöneticisi tutuklandı. 52 görevden alma veya kayyum atamasının yaşandığı 2020’de, 753 eylem ve etkinliğe polis müdahalesinin olduğu, 2’si çocuk en az 2 bin 123 kişinin bu eylemlerde gözaltına alındığı ve 44’ünün ise tutuklandığı aktarıldı. Toplantı ve gösteriler nedeniyle açılan davalarda 294 kişi ise mahkûm edildi.

Raporda, 2020’nin önemli olayları ise şu şekilde aktarıldı:

KORONAVİRÜS SALGINI

İlk resmi vaka mart ayında kaydedilse de, şubat ayında görüldüğü haberleri gelen yeni tip koronavirüs (Covid-19) salgını mart ayıyla birlikte Türkiye’nin gündemine yoğun bir biçimde girdi. TTB’nin verilerine göre, 2020 yılında salgın nedeniyle 133’ü hekim 327 sağlık çalışanı yaşamını yitirdi.

İNFAZ YASASI

Covid-19 salgınıyla birlikte tartışılmaya başlanan infaz düzenlemesi, 14 Nisan günü TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. Yasayla cezaevlerinden 90 bine yakın kişi tahliye edildi. Denetimli serbestlik bir kereye mahsus olmak üzere üç yıla çıkarıldı. Bazı suçlarda cezaların 4’te 3’nün değil yarı süresinin cezaevinde infaz edilmesi ve açık cezaevindekilere Mayıs Ayı sonuna kadar izin verilmesi de kabul edildi.

ART ARDA DEPREMLER

Elazığ’da 24 Ocak'ta meydana gelen 6,8 büyüklüğündeki depremde Elazığ’da 37, Malatya’da 4 olmak üzere en az 41 kişi yaşamını yitirdi, en az 1600 kişi de yaralandı.

Depremin ardından Kızılay Genel Müdürlüğünün (1999 yılından bu yana Deprem Vergisi toplanmasına karşın) halkı para yardımına çağırması ve HDP’li belediyelerin gönderdiği yardımların engellenmesi kamuoyunun gündemine geldi.

İran merkezli bir deprem sonucu 23 Şubat’ta Van’ın Başkale İlçesine bağlı Özpınar, Güvendik, Kaşkol ve Gelenler kırsal mahallelerinde 5’i çocuk 10 vatandaş yaşamını yitirirken, çok sayıda hayvan telef oldu ve 36 kişi ise yaralandı.

Depremden etkilenenlere yardım için HDP tarafından toplanan yardımları taşıyan konvoy, Elazığ depreminde olduğu gibi güvenlik güçleri tarafından engellendi.

Bingöl’ün Karlıova İlçesinde 14 Haziran’da meydana gelen 5,7 büyüklüğündeki depremde bir kişi yaşamını yitirdi,18 kişi ise yaralandı.

İzmir yakınlarında, Ege Denizi’nde 30 Ekim’de 6,9 şiddetinde deprem meydana geldi. İzmir ve çevresinde ağır hasara neden olan deprem sonucunda en az 116 kişi yaşamını yitirdi, 1034 kişi ise yaralandı.

Depremin ardından Bayraklı ilçesindeki 75. Yıl Parkında İzmir Halkevi tarafından açılan yardım çadırı 7 Kasım günü polisler tarafından söküldü. Müdahale sırasında 8 kişi gözaltına alındı. Polisler, yardım malzemelerini Kızılay’a ait bir kamyona yükleyerek götürdü. Aynı gün Dayanışma Ağı tarafından kurulan yardım çadırı da söküldü.

VAN’DA ÇIĞ FELAKETİ

Van - Bahçesaray Karayolu’na 4 Şubat’ta çığ düşmesi üzerine 5 kişi yaşamını yitirdi. Peşinden kurtarma çalışması için bölgeye gelen ekiplerin üzerine de çığ düştü. Bu olayda da üç kişi sonradan hastanede olmak üzere 36 kişi yaşamını yitirdi, 75 kişi ise yaralandı.

Olayın ardından bölgede iki çığ tüneli yapılmasının planlandığı ancak usulsüz biçimde yanlış bir yere bir tünel inşa edildiği ortaya çıktı.

MARDİN’DE TOPLU MEZAR

28 Mayıs Günü Mardin’in Dargeçit İlçesi Libka (Gulbiş) mezrası yakınlarındaki bir mağarada 40 kadar kişinin kemik ve kafatasları bulundu. Kemikleri bulan mahalle sakinlerinden İrfan Yakut, Dargeçit Cumhuriyet Başsavcılığına başvurdu. Olay yerinde yapılan incelemeye kayıp yakınlarının avukatlarının ve İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) avukatlarının katılmasına izin verilmedi. Cumhuriyet Savcılığı, toplu mezara ilişkin soruşturmada gizlilik kararı aldı.

UYGULANMAYAN AİHM KARARI

AİHM Büyük Daire, HDP Eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın başvurusuna ilişkin kararını 22 Aralık Günü açıkladı. Demirtaş’ın tutukluluğunun “hukuki değil siyasi olduğu” görüşünü kabul eden AIHM Büyük Dairesi, Türkiye’nin AIHS’in “ifade özgürlüğü”, “özgürlük, güvenlik ve makul sürede yargılanma hakkı”, “seçme ve seçilme hakkı”na ilişkin maddelerinin ihlal ettiğine; Demirtaş’ın “derhal serbest bırakılması” gerektiğine karar verdi. AİHM kararının ardından Demirtaş’ın avukatları tarafından yapılan tahliye başvurusunu değerlendiren Ankara 7. Sulh Ceza Hakimliği, “hukuki durumunda bir değişiklik bulunmadığı” iddiasıyla 26 Aralık günü talebi reddetti.