Lenin'in son yoldaşı Molotov 126 yaşında!

16 yaşında, 1906 yılında Bolşevik Parti üyesi olan Vyaçeslav Mihayloviç Molotov 1986 senesinde öldüğünde ardında mücadele dolu bir yaşam bıraktı. Çarlık rejiminin yıkılması, sosyalizmin kuruluşu, Büyük Anayurt Savunması gibi süreçlerde önemli görevler alan Molotov'un bugün 126. doğum günü. Mücadeleye adanmış 96 yıllık hayatıyla Molotov hala genç devrimcilere rehber olmaya devam ediyor.

08-11-2016 11:49

Umut Barış Uçan

9 Mart 1890'da Kukarka şehrinde, tezgahtar bir babanın çocuğu olarak dünyaya gelen Vyaçeslav Mihayloviç henüz 16 yaşındayken Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'ne katılır. Rusça çekiç kelimesinden türetilmiş Molotov kod ismini de bu dönemde alır. 1909 yılında gizli örgüt kurmak suçundan iki yıl sürgüne gönderilen Molotov, 1911 yılında sürgünden döner. Bolşevik yayın organı Pravda gazetesinin yazı kurulunda görev alan Molotov 1913'te tekrar iki seneliğine sürgüne gönderilir. 1915'te sürgünden dönüş yapan Molotov 1916 senesinde Bolşevik Partisi Petrograd İl Komitesi üyesi olur.

16'SINDA BOLŞEVİK, 27'SİNDE DEVRİMİN KUMANDANLARINDAN

Devrim süreci adeta Molotov'u öne sıçratır. Şubat devrimi patlak verdiğinde Petrograd'da bulunan az sayıda Bolşevik yöneticiden biri olan Molotov Pravda'nın başına geçer. Molotov'un yönetiminde gazete Geçici Hükümet'in karşısında, sovyet iktidarından yana tutum alır. Lenin'in "mühürlü tren"le Rusya'ya gelişi ve "Nisan Tezleri"ni yayınlamasının ardından Bolşevikler'in geçici hükümete karşı tavırları netleşir ve Molotov'un çizgisi partinin tavrıyla örtüşür; Bolşevik Parti "Tüm iktidar sovyetlere" sloganını öne çıkarır. Devrim öncesi oturumlarda silahlı ayaklanmadan yana görüş bildiren Molotov, Büyük Ekim Devrimi'ni gerçekleştiren Askeri Devrimci Komite içinde yer alır.

SAĞ VE SOL SAPMALARA KARŞI STALİN'LE BİRLİKTE DAVRANDI

Devrimin ardından başlayan iç savaşta Ukrayna cephesinde görev alan Molotov, 1920 yılında Ukrayna Bolşevik Partisinin Merkez Komitesinin sekreteri olur. 1921 yılında ise Bolşevik Parti Merkez Komitesi ve Örgüt Bürosu üyesi olur. 1924 yılında Lenin'in hayatını kaybetmesinin ardından kendisini parti içi mücadelenin merkezinde bulur Molotov. Sağ ve sol sapmalara karşı Stalin'le beraber amansız bir mücadele verir ve parti birliğinin ve sovyet iktidarının korunmasında önemli rol oynar. Troçki, Zinovyev, Kamanev ve Buharin gibi nesnel olarak parti çizgisinin dışına düşmüş ve sovyet düşmanı konum almış unsurların partiden temizlenmesinin ardından Başbakanlık görevine gelen Molotov ülkede hayata geçirilen kolektivizasyon politikasında önemli rol alır. Bu dönemde Sovyetler Birliği'nin hayata geçirdiği sanayi hamlesinin ileride NAZİ Almanyasına karşı verilen savaşta nasıl bir hayati öneme sahip olduğu anlaşılır. Zira bu hamle ile ülke kendini savunabilecek altyapıya sahip olur.



SAVAŞ YILLARINDA SOVYET DİPLOMASİSİNİN MİMARI

Savaş yılları Molotov'un üstüne düşen yük de ağırlaşmıştır. Bu yılları en netameli görev olan Dışişleri Halk Komiserliği sorumluluğunu yüklenerek geçirir. Önce İngiltere ve Fransa ile NAZİ saldırganlığına karşı ortak hareket etme zeminini arayan Molotov, bu iki ülkenin anlaşmaya yanaşmayarak NAZİ Almanya'sını Sovyetler Birliği'ne karşı kışkırtma ihtimaline karşı beklenmedik bir adım atar. Satlin'in görevlendirmesi ile önemli bir diplomatik hamle yapılır ve Molotov 1939 yılında Alman Dışişleri Bakanı Ribbentrop ile saldırmazlık anlaşması imzalar. Başta tepki görse de bu hamle Sovyetler Birliği'ne çok önemli iki şey kazandırır. Birincisi, saldırmasına kesin gözüyle bakılan NAZİ Almanya'sından zaman kazanılmıştır. Bu zaman zarfında ülkenin batısındaki sanayi merkezleri doğuya taşınır ve savaşa hazırlık yapılır. İkincisi ise belki de daha önemlidir; anlaşmaya sonuna kadar bağlı kalan Sovyetler Birliği sonunda Almanya'nın saldırısına uğrayınca haklı bir savaşın yürütücüsü olur ve savaşı "anayurt  savunması"na dönüştürür. Bununla birlikte, saldırıya uğrayan taraf olduğundan dünya kamuoyunun da desteğini alır. O zamana dek işbirliği taleplerini yanıtsız bırakan İngiltere ve ABD, Sovyetler Birliği'ni derhal desteklemeye karar verirler.

İŞGALE UĞRAYAN SOVYET HALKLARINA UMUT VEREN İLK KONUŞMAYI MOLOTOV YAPAR

Alman saldırısı sonrası Sovyet halklarına radyodan ilk konuşmayı yapan ve moral veren Molotov olur. Savaş boyunca Stalin'le beraber Merkez Komite'nin Moskova'yı terketmeyen iki üyesinden biri olur. Yine savaş yılları boyunca pek çok ülkeye, pek çok tehlikeli ziyaret gerçekleştirir ve temaslarda bulunur. Diplomasi alanında uzman olmadığını her defasında tekrar etmesine rağmen, savaş sonunda kurulan Birleşmiş Milletlerin San Francisco'daki kuruluş toplantısına girişinde salondaki diğer ülke temsilcilerince dakikalarca ayakta alkışlanması bu alandaki başarısını ortaya koyar.



YAŞAYAN EN YAŞLI BOLŞEVİK

Savaş sonrası süreç kötü gider Molotov açısından. 1949 yılında eşi partiden ihraç edilir ve sürgüne gönderilir. Kendisi de Dışişleri Komiserliği görevinden alınmıştır. Stalin'in ölümünün ardından Dışişleri Komiserliği görevine kısa süreliğine getirilen Molotov, 1956’daki Kruşçev’in 20. Kongre'de Stalin’i amansızca eleştirmesinden sonra tasfiye edilir. 1963 yılında emekli olduktan sonra uzun yıllar parti dışında atıl kalan Molotov 1984 yılında itibarı iade edilerek "Yaşayan en yaşlı Bolşevik" olarak partiye tekrar kabul edilir. İcraatlarının arkasında duramayan pek çok tövbekar siyasi liderin aksine Molotov hayatının hiçbir aşamasında yaptıklarından pişman olmadığını ve doğru bildiği doğrultuda Bolşevik Parti ile birlikte hareket ettiğini söyler.

"DAİMA İLERİ GİTMEK İSTEYEN BOLŞEVİKLER EĞER SAKİN YAŞAYACAKLARSA KESİNLİKLE BİR İŞE YARAMAZLAR"

Molotov, 1986 yılında, 96 yaşında hayatını kaybettiğide Ekim Devrimi'ni gören, Lenin'in son yoldaşı da hayata gözlerini yummuş oldu. 96 yıllık hayatının her aşamasında sosyalizm için mücadele eder, hep Bolşevik kalır Molotov. Biz ne kadar anlatırsak anlatalım, kendi cümleleri O'nun Bolşevizme bakışını çok daha net ortaya koyar: "Yazılı olarak söylenmemiştir ama Brejnev XXIV. Kongre'yi şu sözlerle kapatmıştı: 'Daha özgürce nefes alıyoruz, iyi çalışıyoruz, sakin yaşıyoruz.' Bir Bolşevik için ne biçim bir ifade tarzı: 'Sakin yaşıyoruz!' Bunlar gerçek Bolşevik sözleri değil. Daima ileri gitmek, zorlukların üstesinden gelmek isteyen Bolşevikler eğer sakin yaşayacaklarsa kesinlikle bir işe yaramazlar ki. Sakin bir hayatta Bolşevik neye yarar? Sosyal demokrat olsun daha iyi. Bu tamamen yeterli olur. Sosyal demokratlar kapitalizmin bu doğal eğilimini izlerler hep."