Kılıçdaroğlu: MGK'yla olağanüstü hâl ilan edip parlamentoyu devre dışı bırakmanın anlamı yok

TBMM'de kurmaylarıyla biraraya gelen CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın bugün MGK ve Bakanlar Kurulu toplantısının ardından yapacağı açıklamada olağanüstü hal ilan edeceğini gündeme aldı. 



20-07-2016 10:05

TBMM'de kurmaylarıyla biraraya gelen CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın bugün MGK ve Bakanlar Kurulu toplantısının ardından yapacağı açıklamada olağanüstü hal ilan edeceğini gündeme aldı. 

Öncesinde Başbakan Binali Yıldırım ile görüşen Kılıçdaroğlu, darbe girişimine karşı önlemler konusunda “Hukuk içinde kalarak yargılamaların yapılması herşeyden önce Türkiye’ye saygınlık kazandırır.” dedi. Ayşe Sayın'ın Cumhuriyet'teki yazısına göre, CHP lideri görüşme sonrasında Meclis’teki odasında kurmaylarıyla biraraya gelerek görüşmeyle ilgili izlenimlerini paylaştı. Hukukçu parti yöneticileriyle yapılan bu kısa değerlendirme toplantısında, “Ancak OHAL ile bu mümkün” kanaatine varıldı. Kılıçdaroğlu, OHAL ilanının parlamentonun devre dışı bırakılması anlamına geleceğini belirtip, şu görüşleri dile getirdi:

“Parlamentodaki 4 siyasi parti darbeye karşı net tavır aldı. Bu darbe girişimi parlamenter, demokratik sisteme karşı yapılmıştır. Parlamentoyu devre dışı bırakmanın anlamı yok. Bu durum Türkiye’nin saygınlığına gölge dürür.”

OHAL'İN YASAL ÇERÇEVESİ

Anayasanın 120. maddesi ‘Olağanüstü Hal’, 122. maddesi ise ‘Sıkıyönetim, seferberlik ve savaş hali’ni düzenliyor. 120. maddeye göre, “anayasa ile kurulan hür demokrasi düzenini veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet hareketlerine ait ciddi belirtilerin ortaya çıkması veya şiddet olayları sebebiyle kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması hallerinde” Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, MGK’nın da görüşünü aldıktan sonra yurdun bir veya birden fazla bölgesinde veya bütününde, süresi 6 ayı geçmemek üzere OHAL ilan edebiliyor. Bu karar Resmi Gazete’de yayımlanıyor ve hemen TBMM’nin onayına sunuluyor. Meclis, Bakanlar Kurulu’nun istemi üzerine her defasında 4 ayı geçmemek üzere süreyi uzatabiliyor ya da OHAL’i kaldırabiliyor. OHAL süresince, Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda, kanun hükmünde kararnameler (KHK) çıkarabiliyor. Bu kararnameler, Resmi Gazete’de yayımlandığı gün TBMM’nin onayına sunuluyor.

Anayasanın 122. maddesine göre, “anayasanın tanıdığı hür demokrasi düzenini veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelen ve olağanüstü hal ilânını gerektiren hallerden daha vahim şiddet hareketlerinin yaygınlaşması veya savaş hali, savaşı gerektirecek bir durumun başgöstermesi, ayaklanma olması veya vatan veya Cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışmanın veya ülkenin ve milletin bölünmezliğini içten veya dıştan tehlikeye düşüren şiddet hareketlerinin yaygınlaşması” nedenleriyle Cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, MGK’nın da görüşünü aldıktan sonra süresi altı ayı aşmamak üzere yurdun bir veya birden fazla bölgesinde veya bütününde sıkıyönetim ilan edebiliyor. Bu karar, derhal Resmî Gazetede yayımlanıyor ve aynı gün TBMM’nin onayına sunuluyor. Sıkıyönetim süresinde, Cumhurbaşkanı’nın başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, sıkıyönetim halinin gerekli kıldığı konularda KHK çıkarabiliyor. Sıkıyönetim, seferberlik ve savaş hallerinde hangi hükümlerin uygulanacağı ve işlemlerin nasıl yürütüleceği, idare ile olan ilişkileri, hürriyetlerin nasıl kısıtlanacağı veya durdurulacağı ve savaş veya savaşı gerektirecek bir durumun başgöstermesi halinde vatandaşlar için getirilecek yükümlülükler yasayla düzenleniyor.

Anayasanın 15. maddesine göre, savaş, seferberlik, sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabiliyor veya bunlar için anayasada öngörülen güvencelere aykırı önlemler alınabiliyor. Temel hak ve özgürlüklerle ilgili olarak KHK çıkarma yasağı, OHAL ve sıkıyönetim hallerinde uygulanmıyor. Anayasanın 148. maddesine göre de, OHAL ve sıkıyönetim hallerinde çıkarılan KHK’lerin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne dava açılamıyor.